Mỗi tháng, hóa đơn tiền điện lại là một khoản chi phí khiến nhiều gia đình phải cân nhắc. Đặc biệt vào những thời điểm nắng nóng, nhu cầu sử dụng điều hòa, quạt, tủ lạnh, máy bơm, bình nóng lạnh và các thiết bị điện khác tăng cao, tiền điện có thể trở thành một khoản chi đáng kể trong ngân sách gia đình.
Nhưng thay vì chỉ tìm cách giảm lượng điện tiêu thụ, một câu hỏi đáng quan tâm hơn là:
Tại sao không chủ động tạo ra một phần nguồn điện mà gia đình mình sử dụng?
Đó chính là lý do điện mặt trời đang ngày càng được nhiều gia đình quan tâm.
Hãy thử lấy hóa đơn tiền điện của gia đình trong 6–12 tháng gần nhất và nhìn vào tổng chi phí.
Nếu gia đình thường xuyên phải trả vài triệu đồng tiền điện mỗi tháng, đặc biệt khi mức tiêu thụ tăng mạnh vào mùa nóng, thì đây có thể là thời điểm phù hợp để xem xét một giải pháp năng lượng dài hạn.
Điều quan trọng không phải là hóa đơn tháng này cao hay thấp, mà là:
Gia đình sử dụng bao nhiêu kWh điện mỗi tháng?
Điện được sử dụng nhiều vào ban ngày hay ban đêm?
Thiết bị nào tiêu thụ nhiều điện nhất?
Mức tiêu thụ có tăng theo thời gian không?
Gia đình có nhu cầu sử dụng điện ổn định trong nhiều năm tới không?
Những dữ liệu này sẽ giúp xác định hệ thống điện mặt trời nên được thiết kế như thế nào.
Điện mặt trời sử dụng các tấm pin PV để chuyển đổi ánh sáng mặt trời thành điện năng.
Vào ban ngày, khi hệ thống tạo ra điện, nguồn điện này có thể được ưu tiên cung cấp cho các thiết bị trong gia đình.
Ví dụ, nếu gia đình đang sử dụng:
Điều hòa
Tủ lạnh
Máy giặt
Máy bơm
Máy tính
Tivi
Bếp điện
Các thiết bị gia dụng khác
thì điện mặt trời có thể cung cấp một phần hoặc toàn bộ nhu cầu điện tại thời điểm hệ thống đang phát điện, tùy vào công suất hệ thống và mức tiêu thụ thực tế.
Khi lượng điện mặt trời được sử dụng trực tiếp tại chỗ tăng lên, nhu cầu lấy điện từ lưới trong cùng thời điểm có thể giảm.
Đây là vấn đề rất nhiều gia đình cần cân nhắc.
Điện mặt trời tạo ra sản lượng chủ yếu vào ban ngày, trong khi nhiều gia đình lại có thói quen sử dụng điện nhiều nhất vào buổi tối.
Sau giờ làm và giờ học, cả gia đình trở về nhà. Điều hòa được bật, tivi hoạt động, bếp điện được sử dụng, bình nóng lạnh được bật và nhiều thiết bị khác cùng hoạt động.
Nếu chỉ sử dụng hệ thống PV mà không có phương án lưu trữ phù hợp, khả năng tận dụng điện mặt trời cho nhu cầu ban đêm sẽ bị hạn chế.
Đây là lúc pin lưu trữ trở nên đáng quan tâm.
Có thể hình dung hệ thống đơn giản theo quy trình:
Mặt trời → Tấm pin PV → Biến tần → Cấp điện cho gia đình
Phần điện phù hợp chưa sử dụng ngay có thể được đưa vào hệ thống lưu trữ:
Mặt trời → PV → Biến tần → Pin lưu trữ → Sử dụng vào buổi tối
Nhờ đó, gia đình có thêm khả năng sử dụng nguồn điện được tạo ra vào ban ngày cho nhu cầu vào những thời điểm khác.
Tuy nhiên, pin lưu trữ không phải là giải pháp bắt buộc cho mọi gia đình. Việc có nên đầu tư pin hay không cần dựa trên thói quen sử dụng điện, mục tiêu của gia đình và hiệu quả kinh tế của toàn bộ hệ thống.
Đối với những gia đình có nhu cầu sử dụng điện cả ngày lẫn đêm, hệ thống hybrid có thể là một phương án đáng cân nhắc.
Hệ thống hybrid có thể kết hợp:
Tấm pin năng lượng mặt trời + Biến tần hybrid + Pin lưu trữ + Điện lưới
Biến tần đóng vai trò quản lý và phân phối nguồn điện giữa các thành phần của hệ thống.
Tùy cấu hình và chế độ vận hành, hệ thống có thể ưu tiên sử dụng điện mặt trời cho gia đình, sạc pin lưu trữ khi phù hợp và sử dụng nguồn điện dự phòng khi cần thiết.
Điểm quan trọng là hệ thống cần được thiết kế dựa trên nhu cầu thực tế thay vì chỉ lựa chọn thiết bị có công suất càng lớn càng tốt.
Không nên hiểu đơn giản như vậy.
Đây là một trong những điều khách hàng cần đặc biệt lưu ý trước khi đầu tư.
Hiệu quả của hệ thống phụ thuộc vào nhiều yếu tố:
Tổng sản lượng điện mặt trời tạo ra.
Công suất hệ thống.
Thời gian gia đình sử dụng điện.
Hướng và độ nghiêng của mái.
Điều kiện thời tiết.
Hiệu suất biến tần và pin.
Dung lượng lưu trữ.
Cách vận hành hệ thống.
Mức giá điện và chính sách áp dụng tại từng thời điểm.
Vì vậy, không nên tin vào một con số tiết kiệm cố định áp dụng cho tất cả các hộ gia đình.
Một hệ thống tốt là hệ thống phù hợp với chính nhu cầu điện của gia đình bạn.
Bước đầu tiên là kiểm tra lượng điện tiêu thụ thực tế.
Bạn có thể lấy hóa đơn tiền điện của 6–12 tháng gần nhất và ghi lại số kWh sử dụng mỗi tháng.
Sau đó xác định:
Gia đình sử dụng bao nhiêu điện trong thời gian có ánh nắng?
Nếu lượng tiêu thụ ban ngày cao, việc sử dụng trực tiếp điện mặt trời có thể giúp khai thác tốt sản lượng PV.
Gia đình sử dụng bao nhiêu điện sau khi mặt trời đã tắt?
Nếu nhu cầu này lớn, có thể cân nhắc hệ thống lưu trữ để tăng khả năng chủ động nguồn điện.
Điều hòa, bình nóng lạnh, bếp điện, máy bơm và các thiết bị công suất cao cần được tính toán riêng.
Không nên chỉ nhìn vào tổng tiền điện mà bỏ qua cách gia đình sử dụng điện trong ngày.
Giả sử một gia đình có mức tiêu thụ điện khá cao và phần lớn điện được sử dụng vào buổi tối.
Nếu chỉ lắp PV, phần điện tạo ra vào ban ngày có thể được sử dụng trực tiếp cho các thiết bị đang hoạt động.
Nhưng khi buổi tối đến, hệ thống PV không còn tạo ra điện như ban ngày.
Nếu có pin lưu trữ, phần điện phù hợp được tích trữ trước đó có thể được sử dụng cho nhu cầu buổi tối.
Như vậy, bài toán không chỉ là:
“Lắp bao nhiêu tấm pin?”
mà còn phải đặt câu hỏi:
“Gia đình sử dụng điện vào thời điểm nào?”
Đây mới là yếu tố quan trọng khi thiết kế hệ thống.
“Tự chủ năng lượng” thường bị hiểu nhầm là gia đình phải sử dụng điện mặt trời 100% và không cần điện lưới.
Thực tế, không nhất thiết phải như vậy.
Một hệ thống hybrid có thể được thiết kế để phối hợp nhiều nguồn điện khác nhau. Mục tiêu có thể là giảm mức độ phụ thuộc vào điện lưới, tăng khả năng chủ động nguồn điện hoặc tối ưu việc sử dụng điện mặt trời.
Mức độ tự chủ bao nhiêu là hợp lý còn phụ thuộc vào nhu cầu, ngân sách và mục tiêu của từng gia đình.
Chi phí đầu tư ban đầu chắc chắn là yếu tố quan trọng.
Tuy nhiên, khi đánh giá một hệ thống điện mặt trời, gia đình nên nhìn vào tổng thể:
Chi phí đầu tư → sản lượng điện dự kiến → mức độ sử dụng trực tiếp → khả năng lưu trữ → chi phí vận hành → thời gian sử dụng
Thay vì chỉ hỏi:
“Hệ thống này giá bao nhiêu?”
hãy đặt thêm câu hỏi:
“Hệ thống này có phù hợp với mức tiêu thụ điện của gia đình tôi không?”
Đây là cách tiếp cận thực tế hơn khi lựa chọn một hệ thống năng lượng dài hạn.
Một hệ thống giá thấp chưa chắc là hệ thống có hiệu quả tốt nhất trong nhiều năm.
Mái nhà rộng không đồng nghĩa với việc cần lắp thật nhiều tấm pin.
Nếu gia đình sử dụng phần lớn điện vào buổi tối, việc bỏ qua bài toán lưu trữ có thể khiến hệ thống không đạt được mục tiêu mong muốn.
Tấm pin, biến tần, pin lưu trữ và thiết bị bảo vệ cần được lựa chọn sao cho phù hợp với nhau.
Thiết bị tốt nhưng lắp đặt không đúng kỹ thuật vẫn có thể ảnh hưởng đến hiệu quả và độ an toàn của hệ thống.
Một hệ thống điện mặt trời hiệu quả không bắt đầu từ việc chọn sản phẩm đắt tiền nhất.
Nó bắt đầu từ việc hiểu chính xác gia đình đang sử dụng bao nhiêu điện và sử dụng vào thời điểm nào.
Tân Thành Phát cung cấp các giải pháp thiết bị năng lượng mặt trời gồm tấm pin PV, biến tần, pin lưu trữ cùng các phụ kiện và thiết bị liên quan, hướng đến việc xây dựng hệ thống phù hợp với nhu cầu thực tế của từng gia đình.
Từ nhu cầu sử dụng điện ban ngày, nhu cầu vào ban đêm cho đến khả năng mở rộng hệ thống trong tương lai, từng thành phần cần được tính toán đồng bộ.
Mỗi tháng trả tiền điện là điều bình thường. Nhưng nếu hóa đơn điện ngày càng trở thành một khoản chi phí lớn và ổn định trong ngân sách gia đình, việc tìm kiếm một giải pháp năng lượng dài hạn là điều đáng cân nhắc.
Điện mặt trời không phải là một “cây ATM” giúp hóa đơn điện tự động về 0. Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào thiết kế hệ thống, thiết bị, điều kiện lắp đặt và thói quen sử dụng điện.
Nhưng với một cấu hình được tính toán phù hợp, gia đình có thể tận dụng nguồn năng lượng mặt trời, giảm sự phụ thuộc vào điện lưới và chủ động hơn trong việc quản lý nguồn điện của mình.
Câu hỏi không chỉ là: “Mỗi tháng gia đình bạn trả bao nhiêu tiền điện?”
Mà còn là:
“Trong nhiều năm tới, bạn muốn tiếp tục hoàn toàn phụ thuộc vào điện lưới hay bắt đầu chủ động một phần nguồn năng lượng của chính gia đình mình?”
